Onderzoek toont aan: herinrichting Hooge Kampse Plas goed voor de natuur
De herinrichting van de Hooge Kampse Plas laat zien dat verondieping mét oog voor ecologie echt werkt. Waar de Hooge Kampse Plas in Groenekan, vlakbij De Bilt, vroeger een diepe, steile plas met weinig leven was, is nu een gebied ontstaan vol (water)planten, dieren én kansen voor de toekomst. In 2025 verscheen het onderzoeksrapport 'Natuuronderzoek Hooge Kampse Plas, de Bilt - Effecten van verondieping op natuur' van Waardenburg Ecology.
Natuurwaarden nemen toe
Het natuuronderzoek laat zien dat de plas door de herinrichting een ecologische verbetering heeft doorgemaakt en zich ontwikkelt tot een gezond, ondiep en plantenrijk ecosysteem. Er zijn opvallend veel soorten aangetroffen die kenmerkend zijn voor dit type water, waaronder smalle waterpest, haarfonteinkruid en zittende zannichelia. Ook vissoorten als bittervoorn, pos en zelfs grote alen zijn gesignaleerd. In totaal werden 71 soorten waterdiertjes (macrofauna) geteld, waaronder soorten die juist in schoon, zuurstofrijk water voorkomen. De plas is nu een waardevolle leefomgeving voor allerlei flora en fauna.
Bovendien is langs de oevers een gevarieerd landschap ontstaan met rietkragen, moerasplanten én een zwaluwwand – precies zoals bedoeld in het natuurbeheerplan van Utrechts Landschap. Ook de structuur van de oevers, met houtige elementen en schuilplekken, draagt bij aan de biodiversiteit.
Op de foto: grote karekiet, volgens de informatie op waarneming.nl is deze in mei 2025 gesignaleerd bij de Hooge Kampse Plas. De grote karekiet is een typische rietbewoner.
1,3 miljoen kubieke meter grond en baggerspecie
Jarenlang werd de Hooge Kampse Plas het ‘stinkgat’ genoemd. Niet echt een naam waar je vrolijk van wordt, maar het was wel realiteit. In de jaren ’70 werd het gat afgegraven omdat er zand nodig was voor de aanleg van de A27. Eind jaren ’70 werd het gebied gebruikt als stortplaats voor (bedrijfs)afval. Met alle gevolgen van dien: de waterkwaliteit en daarmee de aantrekkelijkheid voor flora en fauna gingen snel achteruit. Samen met Utrechts Landschap en de omgeving maakten we een plan. In tien jaar tijd hebben we het gebied omgevormd tot een natuurgebied met eilandjes en glooiende oevers. In totaal is daarvoor 1,3 miljoen kubieke meter grond en baggerspecie toegepast, afkomstig uit de regio. Op sommige plekken is een laag van wel acht meter aangebracht, waarmee steile oevers zijn omgevormd tot glooiende natuurvriendelijke zones.
